pytanie zadane 8 maja 2025 w Gry przez użytkownika

1 odpowiedź

odpowiedź 8 maja 2025 przez użytkownika
edycja 15 listopada 2026 przez użytkownika

Foldit jest grą komputerową, dzięki której możemy pomóc nauce. Została stworzona przez Setha Coopera i Adriena Treuille’a z Uniwersytetu w Waszyngtonie, we współpracy z zespołem biochemików z laboratorium Davida Bakera. Gra ruszyła w 2008 roku i od początku udowadnia, że do poważnych badań naukowych wcale nie trzeba być profesjonalnym naukowcem.

Polega na zwijaniu białek, oczywiście w wirtualnym świecie gry. Białka to mikroskopijne „maszyny“ budujące każdy organizm. O tym, jak działają, decyduje ich trójwymiarowy kształt, czyli sposób, w jaki łańcuch aminokwasów układa się w przestrzeni. Komputery potrafią przeliczyć miliony wariantów takiego zwinięcia, ale bywają bezradne tam, gdzie potrzebna jest intuicja i wyobraźnia przestrzenna. Człowiek często radzi sobie z takimi układankami lepiej niż algorytm.

gra foldit

Cel to zwinąć strukturę białka w jak najbardziej efektywny sposób, czyli taki, który wymaga jak najmniej energii. Gracz może przeciągać, obracać i naprawiać fragmenty łańcucha, a program na bieżąco oblicza punktację. Najlepsze rozwiązania graczy są punktowane, a ich efekty naukowcy czuwający nad projektem przenoszą do laboratorium, gdzie sprawdzają je w praktyce. Efektem może być wynalezienie nowych innowacyjnych związków biologicznych lub leków na nieuleczalne choroby.

Gra jest zbudowana tak, by wciągnąć także osoby bez wiedzy z biologii. Pierwsze poziomy to samouczek, który krok po kroku uczy podstaw, a dalej gracze rywalizują ze sobą, tworzą zespoły i dzielą się strategiami. Wielu uczestników projektu nie ma wykształcenia naukowego, a mimo to ich pomysły okazują się trafne.


Sukcesy Foldit

Foldit już ma na swoim koncie sukcesy. Graczom udało się rozszyfrować strukturę enzymu retrowirusa spokrewnionego z wirusem HIV, nad którą naukowcy bezskutecznie głowili się przez ponad dziesięć lat. Gracze poradzili sobie z nią w kilka tygodni, dzięki czemu badacze zbliżyli się do odkrycia leku na AIDS. Wyniki opublikowano w prestiżowych czasopismach naukowych, a gracze zostali wymienieni jako współautorzy publikacji. Później uczestnicy gry projektowali także zupełnie nowe enzymy, które nie istnieją w naturze.

Foldit również próbuje rozwiązać zagadkę wirusa Eboli, aby udało się znaleźć skuteczne lekarstwo na chorobę, którą powoduje wirus. Gracze brali też udział w pracach nad białkami powiązanymi z koronawirusem SARS-CoV-2.

Strona projektu - https://fold.it

Instrukcja do gry Foldit opisująca instalację oraz zasady gry:
http://www.ibp.pwr.wroc.pl/KotulskaLab/forStudents/Modelowanie%20struktur/Foldit_instrukcja2.pdf

Poniżej film, na którym pokazany jest proces zwijania białek w programie Foldit:
https://www.youtube.com/watch?v=lGYJyur4FUA


Nauka z pomocą komputera, ale i mózgu

Poza grą Foldit istnieją również inne gry i projekty naukowe, za pomocą których można pomagać naukowcom rozwiązywać różne problemy. Przykładem jest Eterna, w której gracze projektują cząsteczki RNA, oraz EyeWire, gdzie użytkownicy pomagają mapować połączenia neuronów w mózgu. Wiele podobnych projektów znajdziesz na platformie Zooniverse, gdzie można np. klasyfikować galaktyki czy zwierzęta na zdjęciach z fotopułapek.

Jeśli wolisz pomagać nauce bez angażowania własnej głowy, możesz oddać naukowcom moc swojego komputera. Służy do tego BOINC (Berkeley Open Infrastructure for Network Computing), darmowa platforma do tzw. przetwarzania rozproszonego. Po zainstalowaniu programu komputer w tle wykonuje obliczenia dla wybranych projektów, np. poszukiwania sygnałów z kosmosu (SETI@home) albo badań nad chorobami. Co ciekawe, jednym z projektów działających na BOINC jest Rosetta@home, rozwijany przez to samo laboratorium Davida Bakera, które stoi za Foldit. Podobnie jak Foldit, wykorzystuje on zwijanie białek, tyle że liczy je komputer, a nie gracz.

Można więc powiedzieć, że Foldit i BOINC to dwie strony tej samej idei: w Foldit naukowcom pomaga Twój mózg, a w BOINC moc obliczeniowa Twojego komputera. Warto spróbować obu.

...