pytanie zadane 18 czerwca 2020 w Książki przez użytkownika anonimowy

1 odpowiedź

odpowiedź 18 czerwca 2020 przez użytkownika

Z pewnością nie raz spotkaliście się z pożółkłymi stronami w książkach. Zauważyć wtedy można, że papier prócz tego, że żółknie, robi się też bardziej kruchy i delikatny. Dotyczy to zwłaszcza starych książek, jakie spotkać można w bibliotekach czy muzeach, choć musicie wiedzieć, że nawet gazety codzienne zaczynają żółknąć już po paru miesiącach od ich przechowywania. 

Za żółcenie się kartek w książkach i ogólnie za starzenie się papieru odpowiedzialna jest lignina zawarta w pulpie drzewnej, z której robi się papier. Upływa czasu, ciepła temperatura czy promieniowanie UV sprzyjają bowiem rozpadowi lignin i utlenianiu się alkoholi tlenem, co powoduje powstawanie zażółceń na kartkach. Rozpad lignin w połączeniu z tlenem osłabia strukturę papieru, który staje się delikatniejszy, bardziej kruchy i w końcu całkiem zniknie. 

pożółkłe kartki w książkach

Papier do książek robi się z pulpy drzewnej drzew, które zazwyczaj szybko rosną. Pulpa drzewna składa się głównie z celulozy, czyli z wielocukru o długich łańcuchach, który nie rozpuszcza się w wodzie oraz z ligniny, czyli polimerów wpływających na elastyczność i chroniące roślinę przed chorobami (głównie przed grzybami). Oba te składniki wzmacniają tkanki roślin. 

Prócz ligniny zawartej w składzie papieru, dawniej używano również siarczanu glinu, działającego na papier zakwaszająco. Taki papier wytwarzano do końca lat 90. XX wieku, później zaczęto używać papieru bezkwasowego (wypłukano z niego składniki kwasowe i nasączono węglanami wapnia i magnezu). 

Jak widać bibliotekarze i konserwatorzy opasłych tomów nie mają łatwego zadania, by utrzymać w całości książki, zwłaszcza te naprawdę wiekowe. Jednak mają na to swoje sposoby i np. moczą takie cenne książki w preparatach odkwaszających. Poza tym zawsze pracują oni w rękawiczkach, ponieważ nasze dłonie się pocą i wydzielają kwas mlekowy, który również ma kwaśny odczyn (jak sama nazwa wskazuje). Natomiast jeśli chcesz zadbać o książki jakie masz w swojej domowej biblioteczce, wystarczy, że pomiędzy pożółkłe strony włożysz kartki papieru do ksero. 

komentarz 11 stycznia 2022 przez użytkownika anonimowy
Tak, żółkną te kartki książek, ale już naprawdę tych starych głównie z PRLu i wcześniejsze, widocznie słaba jakość była papieru. Ciekawe jak nowe pozostaną białe
komentarz 3 lutego 2022 przez użytkownika anonimowy
Mi tam ta żółć nie przeszkadza. Nawet lubię czytać takie książki bo wiadomo że mają swoją historię i trochę latek. Nawet tak nie razi od biegłości jak czytając nowe książki.
komentarz 16 czerwca 2022 przez użytkownika anonimowy
Ja naprawde lubie takie książki są milsze dla oka i wyglądają estetyczniej (zazwyczaj)
...