pytanie zadane 25 maja 2017 w Książki przez użytkownika Gość

1 odpowiedź

odpowiedź 25 maja 2017 przez użytkownika

Exlibris to podpis właściciela książki. Stanowi on swoisty, jedyny w swoim rodzaju zdobiony znak własnościowy danego egzemplarza książki. Exlibris składa się najczęściej z imienia i nazwiska właściciela, do którego dana książka należy i dotyczyć może zarówno pojedynczej osoby jak i nazwy/znaku instytucji. 

exlibris w książkach

Exlibris może być napisany, naszywany, naklejany na książkę lub wykonany w formie pieczątki. Jest to grafika informująca do kogo dana książka należy i oznacza, że dana książka jest "moja", a osoba, która pożycza taką książkę od nas, wie komu trzeba ją zwrócić. Zamiast pięknego exlibrisu przedstawiającego grafikę, można też zostawić podpis własnościowy. Podpisy te są najczęściej wierszowane lub jest to podpis własnoręczny.  Jeśli książka posiada exlibris jest traktowana z szacunkiem i wysoką dbałością o nią. Poza tym exlibris ma na celu również zapobieganie kradzieżom książek czy ich zatraceniu. Miłośnicy exlibrisów zbierają je jak kolekcjonerzy np. znaczków czy monet. 

Więcej ciekawostek o exlibris dowiecie się z poniższego filmu:


Gdzie znaleźć w książce exlibris? 

Exlibris w książkach znajduje się zazwyczaj na wewnętrznej stronie okładki. Jest to pieczątka lub mała zadrukowana karteczka, przyklejona w to właśnie miejsce. 

W dawnych czasach, w około XIV wieku, exlibrisy umieszczano na pierwszej karcie tekstu na dolnym marginesie. 

Zdarzało się również, że exlibris umieszczano na okładce głównej, gdzie stanowiła ona część wystroju oprawy. Wówczas taki znak nazywano superekslibris


Kto tworzy i wykonuje exlibris?

Znak jakim jest exlibris wykonują graficy. Dawniej tworzeniem exlibrisów zajmowali się również rytownicy, czyli grawerzy, a także typografowie (drukarze). Zaś sam pomysł na wygląd exlibrisu ma oczywiście jego twórca, właściciel danej książki czy też dana instytucja. 


Od kiedy używa się exlibrisów?

W Polsce znaków jakimi są exlibrisy, używa się od połowy XIV wieku. Po raz pierwszy oznaczano nim rękopisy i znajdowała się na niej data lub nazwa miejscowości czy też miejsca w jakim rękopis został stworzony. Exlibrisy stanowiły w późniejszych latach herby, a najsławniejsze z nich to herb Bogoria i Szeliga. 

komentarz 15 stycznia 2021 przez użytkownika Gość
Kiedy na starych książkach pamiętam takie exlibrisy się często umieszczało. Teraz już rzadko, jeśli już to ktoś po prostu podpiszę książkę długopisem.
...