pytanie zadane 26 lipca 2018 w Książki przez użytkownika anonimowy

1 odpowiedź

odpowiedź 26 lipca 2018 przez użytkownika

Literatura obrachunkowa lub rozrachunkowa to utwory literackie, które powstały w Polsce po 1956 roku i są rozliczeniem z czasami stalinowskimi. Poddawany był w niej krytyce system stalinowskich rządów i socrealistyczna przeszłość. 

Wówczas w Polsce nastąpił okres odwilży jeśli chodzi o literaturę, a ukazywało się to ograniczeniem cenzury oraz większą swobodą polityczną. Wiązało się to także z poprawą warunków życia. Do druku zaczęły być dopuszczane książki zagranicznych pisarzy oraz polskich, którzy byli na emigracji, czyli chociażby Witolda Gombrowicza czy Teodora Parnickiego. 

W Polsce powstał Związek Literatów Polskich, na których czele stanął Antoni Słonimski. Był on prezesem tego związku przez trzy lata (1956-1959). Swój pisarki talent po 1956 roku ujawniali też tacy pisarze jak: Tadeusz Różewicz, Stanisław Grochowiak, Julian Przyboś, Miron Białoszewski, Zbigniew Herbert, Wisława Szymborska, Artur Międzyrzecki, Wiktor Woroszylski, Marek Hłaska, Marek Nowakowski, Władysław Terlecki czy Tadeusz Nowak. 

Do niektórych utworów obrachunkowych należą teksty bezpośrednio dotyczące minionego okresu. Przykładami utworów literatury obrachunkowej są (prócz autorów wymienionych powyżej także) m.in.:

Matka Królów, Obrona "Grenady" - Kazimierza Brandysa;
W pierwszym utworze Brandys ukazuje jak zmienia swoje nastawienie z wcześniejszego popierania marksizmu i zaczyna zwracać uwagę na moralność. 

Ciemności kryją ziemię, Złoty lis - Jerzego Andrzejewskiego;
W pierwszym utworze jest ukazana codzienność czasów stalinowskich, których akcję autor specjalnie ukrył w Hiszpanii, by nie było żadnych podejrzeń.

- Na wsi wesele - Marii Dąbrowskiej,

- Sława i chwała - Jarosława Iwaszkiewicza; wydana została ona w trzech tomach i opisane są w nim dzieje sag rodzinnych w latach 1914-1947. 

...