pytanie zadane 29 maja 2018 w Nauka i technika przez użytkownika

1 odpowiedź

odpowiedź 29 maja 2018 przez użytkownika

Akcent jest fonetycznym zjawiskiem, który polega na wyróżnieniu sylaby wśród innych sylab w wyrazie. Dzieje się to za pomocą natężenia głosu, podniesienia tonu lub przedłużeniu czasu trwania. 

W języku polskim można wyróżnić następujące rodzaje akcentów:

1. Akcent daktyliczny - inaczej proparoksytoniczny, czyli taki gdzie akcent pada na trzecią sylabę od końca. Akcent taki mają czasowniki w 1. i 2. osobie czasu przeszłego np. czytaliśmy, osiemset. 

2. Akcent dynamiczny - inaczej przycisk, czyli taki który wyróżnia sylabę spośród innych sylab w wyrazie za pomocą zwiększenia siły głosu.

3. Akcent ekspiracyjny - akcent, który pozwala na wzmocnienie siły wydechu w czasie wymawiania sylaby akcentowanej.

4. Akcent emocjonalny - uwydatnia wartość uczuciową jakieś wyrażenia w wyrazie, wypowiedzi. 

5. Akcent główny - czyli taki, który organizuje wyraz i pada na przedostatnią sylabę w wyrazach wielosylabowych. wyrazy jednosylabowe np. dom są akcentowo obojętne.

6. Akcent inicjalny - inaczej akcent nagłosowy, który pada na pierwszą sylabę wyrazu, znajduje się na początku wyrazu np. rzeka, trudził się. Ten akcent występuje też w języku czeskim i węgierskim, a w Polsce najczęściej słyszy się go w gwarze podhalańskiej np. zasełek.

7. Akcent językowy - występuje w każdej wypowiedzi.

8. Akcent logiczny - pada na wyraz, który ma być uwydatniony, wyróżniony w zdaniu. Ma on wpływ na sens naszej wypowiedzi.

9. Akcent muzyczny - inaczej toniczny, polega na zmianach wysokości dźwięków mowy lub tonów. 

10. Akcent oksytoniczny - inaczej wygłosowy, który pada na ostatnią sylabę wyrazu. Znajduje szczególne uznanie w języku francuskim i tureckim. W Polsce występuje w wyrazach jednosylabowych, w skrótowcach np. PKO oraz w nazwach własnych obcego pochodznia np. Pompidou.

11. Akcent paroksytoniczny - pada na na przedostatniej zgłosce

12. Akcent poboczny - akcent, który pada na pierwszą sylabę wyrazu, ale jest nieco słabszy. Mają go wyrazy, które składają się z więcej niż trzech sylab np. odpowiedzialność, wypożyczalnia. 

13. Akcent ruchomy - nie jest związany fonetycznie z określoną sylabą. Wyrazy pisane jednakowo mogą mieć różne znaczenie w zależności od ich akcentowania. Najczęściej spotyka się go też w języku rosyjskim i angielskim.

14. Akcent stały - związany jest z określoną sylabą i mający stałą, niezmienną pozycję - przedostatnią. 

15. Akcent swobodny - nie jest związany z określoną sylabą/wyrazem, i pada na dowolną sylabę. 

16. Akcent w wewnętrzny - występuje wewnątrz wyrazu, nie pada na pierwszą, ani ostatnią sylabę np. spółoska.

17. Akcent wyrazowy - wyróżnia pewne sylaby w wyrazie za pomocą środków fonetycznych. 

...