Czym są regionalizmy?

pytanie zadane 16 maja w Geografia przez użytkownika Michał

1 odpowiedź

odpowiedź 16 maja przez użytkownika fasolka

Regionalizmy to wyrazy swoiste dla pewnych obszarów Polski. Regionalizmy w ogóle powstawały na przestrzeni lat, są to zwykle słowa dziewiętnastowieczne. Pierwsze z nim miały miejsce w czasie podziału Polski na trzy zabory: rosyjski (polszczyzna królewiacka), austriacki (polszczyzna galicyjska) i pruski (polszczyzna wielkopolska). Poza tym na ich rozwój miały wpływ również gwary ludowe. 

Obecnie regionalizmy po mały wymierają. Przyczyną takiego stanu rzeczy są różne. Wymieranie spowodowało m.in. wzorce powszechne języka radia, prasy czy telewizji. Najszybciej regionalizmów wyzbywa się młodzież, a najdłużej utrzymują się one wśród starszego pokolenia. 

W poniższej tabeli przedstawię kilka przykładów regionalizmów z Warszawy, Krakowa i Poznania. 

Nazwa Warszawa Kraków Poznań
Nazwy roślin poziomki
jeżyny
porzeczki
chaber

ożyny

bławatek
czerwone jagody

świętojanki
modrak
Nawy przedmiotów płaski talerz
czajnik
piecyk
płytki talerz
sagan
szabaśnik
miałki talerz
herbatnik
piekarnik
Nazwy potraw/środków spożywczych napoleonka
drożdże
twarożek
kromka
kremówka


 

młodzie
gzik
sznytka
Nazwy zwierząt indyczka
kogut
biedronka


 
guła
kokot
petronelka
Nazwy czynności krochmalić
farbkować
wycierać kurze
zapalić np. lampkę


ścierać prochy
zaświecić
mączkować
modrzyć

 
...